دستور العمل پیشگیری، شناسایی و پیگرد مرتکبان برقراری مبادله و انتقال غیرمجاز ارتباطات مخابراتی و رایانه ای

بسمه تعالي

مصوبات كميسيون تنظيم مقررات ارتباطات

مصوبه شماره 1 جلسه شماره 190 مورخ 29/3/1393

کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه شماره 190 مورخ 29/3/1393 موضوع دستور العمل پیشگیری، شناسایی و پیگرد مرتکبان برقراری مبادله و انتقال غیرمجاز ارتباطات مخابراتی و رایانه ای را بررسی و مفاد آن را به شرح زیر تصویب کرد:

مقدمه

به منظور پيشگيري از برقراري، مبادلة و انتقال غيرمجاز ارتباطات مخابراتي و رايانه‌اي داخل/خارج از/به شبكة مادر مخابراتي شامل نقاط تماس و درگاه‌هاي بين‌المللي، شبكة بين ‌استاني، بين‌شهري و نقاط خاص (مقرر از سوي شوراي عالي امنيت ملي) و تسهيل پيگرد مرتكبان جرايم و تخلفات موضوع اين دستورالعمل، مقررات ذيل به تصويب مي‌رسد.

فصل يكم: تعاريف

ماده 1- در اين دستورالعمل اصطلاحات زير در معاني مربوط بكار مي‌رود:

1-1- وزارت: وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات

1-2- كميسيون: كميسيون تنظيم مقررات ارتباطات

1-3- سازمان: سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي

1-4- شركت: شركت ارتباطات زيرساخت که متولی شبکه مادر مخابراتی است

1-5- ارائه‌دهندگان خدمات دسترسی: ارائه‌دهندگان خدمات ارتباطي و فناوري اطلاعات از قبيل موسسات دولتي و عمومي غيردولتي

1-6- مشترك: شخص حقيقي يا حقوقي كه به عنوان كاربر نهايي از خدمات ارائه‌دهندگان خدمات دسترسي براي مبادلة ارتباطات رايانه‌اي و مخابراتي بهره‌برداري مي‌كند.

1-7- ارتباطات رايانه­اي و مخابراتي: انتقال و ارسال علايم، داده­ها، نوشته‌ها، تصاوير، صداها و هرگونه اطلاعات ديگر بوسيلة سيم يا بي‌سيم و يا نور و يا هر روية الكترومغناطيسي است.

1-8- مشترکین پر مصرف: مشترکان ارتباطات رایانه­ای و مخابراتي موضوع اين دستور العمل که شامل موارد زیر است:

1. در ارتباطات صوتي، به ازای هر خط ارتباطي که بيش از 120 ساعت كاركرد ماهيانه دارد؛

2. خطوط ¹PRI ، دورشوال و خطوط منتقل شده به ساير پروتكل­ها و استانداردهاي مورد استفاده براي ارتباط ترانك با تجهيزات مسیریاب و PABX ² مشتركان؛

3. خطوطي كه بوسیله كافو يا ساير تجهيزات انتقال (با ظرفيت بيش از 10 خط) به مكان مشترك منتقل شده­اند، مشروط بر اينكه كافو يا تجهيزات انتقال مذکور در مكان متعلق به مشترك نصب شده باشد؛

4. خطوط ارتباطات داده­اي اينترنتي E1³ و STM1 ⁴واگذارشده به مشتركان يا ارائه­دهندگان خدمات؛

5. خريداران بیش از 5 خط ارتباطی ثابت يا همراه از یک اپراتور :

6. خطوط ارتباطي فاقد قابلیت ارایه شماره خواهان در مقصد CLID ⁵ با رعایت مقررات مربوطه

فصل دوم: مسؤوليت مشتركين

ماده ٢. مسؤوليت بهره‌برداري از امتياز کاربری ارتباطات رایانه­ای و مخابراتی واگذار شده از سوی ارائه­ دهنده خدمات دسترسي با مشتركان است و هرگونه واگذاري(جزاً یا کلاً) آن به ديگري رافع مسؤوليت آنها نيست، مگر اينكه پس از واگذاري موقت يا دايم امتياز، موضوع را طي سند معتبري كه به تأييد انتقال‌گيرنده رسيده است، به ارائه‌دهندة خدمات ذي‌ربط اطلاع دهند.

تبصره- در صورت مسدودشدن موقت يا دایمي خدمات دسترسي، مستند به درخواست مشترك یا اقدام یکجانبه از سوی ارائه­دهنده خدمات دسترسی، مسئوليت بهره­برداري غيرمجاز به عهده ارائه­دهنده خدمات خواهد بود.

ماده ٣. مشترك موظف است به محض آگاهي از ارتكاب جرايم و تخلفات موضوع اين دستورالعمل، مراتب را به ارائه‌دهندة خدمات ذي‌ربط اطلاع دهد. در غير اين صورت، عواقب ناشي از آنها به عهدة مشترک خواهد بود.

ماده ٤. مشترك موظف است در صورت مفقودي يا سرقت سيم‌كارت خود، مراتب را بلافاصله به ارائه‌دهندة ذي‌ربط خدمات اطلاع دهد. در غير اين صورت، عواقب ناشي از سوءاستفاده‌هاي احتمالي به عهدة وي خواهد بود.

ماده 5. در ارتباطات ثابت، انتقال فیزیکی نقطه دایری خطوط (ترانك - مشترك) به مكاني غير از آدرس دايري آن و بدون مجوز ارائه­دهنده خدمات ويا شركت ممنوع است و مرتکب به ضمانت اجرای مقرر در تبصره ماده (9) آیین­نامه محکوم می­شود.

فصل سوم: مسؤوليت ارائه‌دهندگان خدمات دسترسي

ماده 6. ارائه‌دهندگان خدمات دسترسي موظفند اقدامات ذيل را انجام دهند:‌

الف) كليه ارتباطات بين­استاني و بين­المللی مراكز SC/PC ⁶ و ISC ⁷ و شهرها و نقاط خاص( بر اساس مصوبه شماره516 شورای امنیت ملی) را صرفا از طريق شبكه سوئيچينگ و مسيريابي مادرمخابراتي (زيرساخت) كشور مبادله کنند یا انتقال دهند.

ب) طبق مادة (٣٢) قانون جرايم رايانه‌اي و الزامات مقرر در پروانه‌هاي صادره از سوي سازمان،‌ داده‌هاي سیگنال ترافيك، اطلاعات راجع به كاربران و مشتركان و اطلاعات درآمدي راجع به خدمات دسترسي را نگهداري و در صورت مطالبة سازمان و يا مراجع ذي‌صلاح قانوني ارائه دهند و همواره صحت و تماميت آنها را تضمين كنند.

پ) به هنگام انعقاد قرارداد واگذاري امتياز دسترسي و همچنين در طول دورة ارائه خدمات، به شيوه‌هايي از قبيل درج اطلاعات بر روي تارنماي اختصاصي يا قبوض يا ارسال پيام بوسيلة سامانه‌هاي پيام‌رسان الكترونيكي، مانند پيامك، طبق دستورالعمل سازمان، اطلاعات كافي را دربارة نحوة پيشگيري از جرايم و تخلفات موضوع اين دستورالعمل و ضمانت اجراهاي ناشي از ارتكاب آنها، به شكل آسان و قابل فهم به مشتركان ارائه دهند.

ت) هر ماه يا به موجب دستور سازمان يا حكم قضايي، حداكثر ظرف ٢٤ ساعت فهرست مشترکین پر مصرف مشترکان موضوع بند 1-8 ماده (1) این دستورالعمل، شامل داده‌هاي ترافيك و اطلاعات راجع به هريك از مشترکان را به صورت الكترونيكي ارائه دهند و آن را حداقل براي يك سال نگهداري كنند. ارائه و نگهداری داده­ها و اطلاعات مذکور به هیچ عنوان شامل محتوا نمی­شود.

ث) در راستای اجرای ماده (17) این دستورالعمل، كليه امكانات فني و تجهيزات مورد نياز را به همراه نيروي متخصص جهت برقراري آموزش هاي لازم به كارشناسان سازمان فراهم آورند و همواره آنها را روزآمد نگه‌دارند.

ج) فقط با ابلاغ سازمان یا حکم قضایی، دسترسی مشترک به خدمات خود را به دليل ارتكاب جرايم يا تخلفات موضوع اين دستورالعمل، به طور موقت يا دايم قطع يا محدود كنند.

چ) پيش از واگذاري امتياز دسترسي، هويت واقعي مشتركان را براساس اسناد هويتي معتبر (از قبیل الكترونيكي يا كاغذي) احراز و سوابق مزبور را مطابق قوانين و مقررات مربوطه حفظ نمايند.

ح) فهرست مشتركاني را كه از قابليت CLIR (عدم نمايش شمارة تماس در مقصد) برخوردارند، به‌طور جداگانه و طبق بند «ب» اين ماده نگهداري كنند.

خ) از واگذاري خطوط ارتباطي بدون قابليت CLIP ⁸ (نمايش شمارة تماس در مقصد) به مشتركان و توسعة‌ مراكز PABX فاقد اين قابليت خودداري و فهرست مراكز موجود را به سازمان اعلام كنند تا در خصوص آنها با اعطاي مهلت مناسب تعيين تكليف شود.

د) مقررات اتصال متقابل و دستورالعمل­هاي صادره از سوي سازمان را به هنگام عقد قرارداد با سایر ارائه­دهندگان خدمات رعایت کنند.

ك) امكانات، اطلاعات و تجهيزات مورد نياز براي شناسايي مبدأ تماس­هاي انجام شده با مشتركان خود را در مواردي كه CLIP آنها نامعتبر يا نادرست است، فراهم و اطلاعات مذکور را به همراه اطلاعات موضوع بند «ت» این ماده نگهداري كنند.

ل) نظارت بر حسن اجرای مقررات دستورالعمل بر عهده سازمان و طبق دستورالعمل تنظیم شده از سوی از سوی سازمان است و به صورت منظم و یا تصادفی و به شکل حضوری و بر خط به منظور دسترسی به اطلاعات مورد نیاز در محل سازمان انجام می شود.

فصل چهارم: مسؤولیت­هاي شرکت ارتباطات زیرساخت

ماده 7. شرکت موظف به رعایت موارد زیر است:

الف) در راستای اهداف این دستورالعمل شرکت ارتباطات زیرساخت برنامه زمانی کوتاه ­مدت، میان ­مدت و بلند مدت خود را ظرف مدت شش­ماه از تاریخ تصویب این دستور العمل برای ایجاد، توسعه، بروزرسانی و بهره‌برداری از شبکه مادرمخابراتی کشور به سازمان اعلام كند.

ب) مقررات اتصال متقابل و دستورالعمل­هاي صادره از سوي سازمان را به هنگام عقد قرارداد با ارائه­دهندگان خدمات دسترسی رعایت کند.

پ) دعاوي جبران خسارات ناشي از جرايم و تخلفات اين دستورالعمل را وفق ماده (8) اقامه کند. اين امر نافي اختیارات ساير مراجع ذي‌صلاح، به ويژه سازمان نخواهد بود.

ت) در راستای اجرای ماده (17) این دستورالعمل، كليه امكانات فني و تجهيزات موردنياز را به همراه نيروي متخصص و برقراري آموزش هاي لازم به كارشناسان سازمان فراهم آورند و همواره آنها را روزآمد نگه‌دارند.

فصل پنجم: مسؤوليت‌هاي قراردادي، مدني و كيفري

ماده 8. زيان مالي ناشي از انتقال و مبادلة غيرمجاز ارتباطات رايانه‌اي و مخابراتي در شبكه‌هاي بين‌المللي، بين استاني، بين‌ شهري و متصل به نقاط خاص، مطابق فرمول ذيل محاسبه و وصول مي‌گردد:

الف) در ارتباطات بين­المللی از طريق شبکه­های PSTN و PLMN و سوئيچ مداري از نوع Voice فرمول زیر بکار می­رود:

M= (B×C)×A

M: مبلغ زيان ناشي از مبادله یا انتقال غيرمجاز

B: كل مدت كاركرد مشترك متخلف به دقيقه از زمان افزايش کارکرد طبق فهرست مشترکین پر مصرف

C: متوسط نرخ هر دقيقه/پالس ارتباطات بين­المللی و داخلي (محاسباتي/ وصولي در ارتباطات بين الملل)

A: نرخ برابري دلار بر حسب ريال برابر اعلام بانک مرکزی

ب) در مبادله یا انتقال ارتباطات راه­دور (بين­شهري و بين­استاني) از طريق شبکه­های PSTN، PLMN ⁹و سوئيچ مداري A= 1 است.

ت) در مبادله یا انتقال ارتباطات بين­المللی و سوئيچ بسته­اي فرمول زیر بکار می­رود:

M= (B×C)×A

M: مبلغ زيان ناشي از مبادله یا انتقال غيرمجاز

B: حجم کل پهنای باند مشترک متخلف به کیلوبیت از زمان افزايش کارکرد طبق فهرست مشترکین پر مصرف (جهت تبديل واحد حجم كل پهناي باند به معادل دقيقه فرمول مربوطه توسط شركت ارتباطات زير ساخت استخراج خواهد شد)

C: متوسط نرخ هر کیلو بیت/ دقيقه ارتباطات بين­المللی و داخلي (محاسباتي/ وصولي در ارتباطات بين الملل)

A: نرخ برابري دلار بر حسب ريال برابر اعلام بانک مرکزی

ت) در ارتباطات راه دور (بين­شهري و بين­استاني) سوئيچ بسته­اي و ارتباطات رايانه­اي و مخابراتي، A= 1 است

تبصره - شركت ارتباطات زیرساخت موظف است نرخ‌هاي فرمول بالا را به صورت روزآمد نگه‌دارد و در صورت مطالبة سازمان ارائه دهد.

ماده 9. چنانچه مشتركان به‌طور غيرمجاز از پهناي باند بين‌المللي براي برقراري ارتباطات مخابراتي مبتني بر پروتكل اينترنتي از خارج ايران به داخل يا بالعكس استفاده كنند، مطابق ماده (٢٤) قانون جرايم رايانه‌اي برخورد خواهد شد.

تبصره­ـ چنانچه رفتار مقرر در اين ماده نسبت به ارتباطات بين‌استاني و بين‌شهري و نقاط خاص ارتكاب يابد، مرتكب علاوه بر مجازات مقرر در تبصره «١» ماده (١٤) قانون تأسيس شركت مخابرات ايران مصوب ١٣٥٠، به جريمه معادل ١٠ برابر كاركرد محاسبه‌شده مطابق ماده (8) دستورالعمل نيز محكوم خواهد شد

ماده 10. چنانچه اشخاص حقوقي، شامل دستگاه‌هاي اجرايي، اشخاص حقوقي خصوصي و ارائه‌دهندگان خدمات دسترسي، به نام و در راستاي منافع خود مرتكب جرم مقرر در ماده (9) دستورالعمل و تخلف مقرر در تبصرة آن شوند، مطابق مواد (١٩) و (٢٠) قانون جرايم رايانه‌اي و ماده (11) دستورالعمل مجازات خواهند شد.

ماده 11. مجازات مقرر براي شخص حقوقي مرتكب جرم يا تخلف موضوع ماده فوق عبارتنداز:

الف) سه تا شش برابر حداكثر جزاي نقدي يا جريمة مقرر در ماده (١٠) دستورالعمل؛ و

ب) تعطيلي موقت از يك تا نه ماه و در صورت تكرار جرم يا تخلف مذكور تعطيلي موقت از يك تا پنج سال. در صورت تخلف، حسب مورد ضمانت اجراهای کاهش اعتبار، تعلیق یا لغو پروانه اعمال خواهد شد.

تبصره ـ چنانچه يك يا چند شرط مقرر در ماده (٢٦) قانون جرايم رايانه‌اي تحقق يابد، مجازات مرتكب و شخص حقوقي موضوع اين ماده تشديد خواهد شد.

ماده 12. چنانچه حسب تشخيص سازمان، ارائه‌دهندة خدمات عمدا از اجراي تمهيدات يا بكارگيري ابزارهاي مقرر از سوي سازمان خودداري كند، مدت پروانة فعاليت آن كاهش يا تعليق ويا لغو خواهد شد و در صورت لغو تا پنج سال حق درخواست پروانة فعاليت در هيچ‌يك از خدمات فناوري اطلاعات و ارتباطات را نخواهد داشت.

ماده 13. چنانچه ارائه‌دهندة خدمات از تحويل فهرست مشترکین پر مصرف موضوع اين دستورالعمل ظرف مهلت مقرر به سازمان یا هريك از مراجع ذي‌صلاح قانوني ديگر خودداري كند، طبق مادة (٣٥) قانون جرايم رايانه‌اي، مطابق ماده (11) دستورالعمل محكوم خواهد شد

ماده 14. ایجاد هرگونه شبکه موازی شبکه مادرمخابراتی بوسیله ارائه‌دهندگان خدمات دسترسی یا سایر اشخاص حقوقی دولتی یا غيردولتي حسب مورد مشمول ضمانت اجراهای مقرر در مواد (١٠) و (11) دستورالعمل خواهد بود.

ماده 15. تولید یا انتشار یا توزیع یا دردسترس قراردادن یا معامله داده­ها یا نرم­افزارها یا هر نوع ابزار الکترونیکی که صرفا به منظور ارتکاب جرایم مقرر در این دستورالعمل بکار روند، مرتکب طبق ماده (25) قانون جرایم رایانه­ای محکوم خواهد شد.

تبصره­- ارتکاب اعمال مذکور برای تخلف­های مقرر در دستورالعمل مشمول ضمانت اجرای مقرر در تبصره ماده (10) خواهد بود.

فصل ششم: مسؤوليت‌هاي سازمان

ماده 16. نيروهاي متخصص، ابزارها و امكانات فني مناسب را به منظور جمع­آوري، ثبت و نگهداري داده­ها و اطلاعات موضوع بند «ت» ماده (6) دستورالعمل را به منظور استخراج فهرست مشترکین پر مصرف تأمین کند.

ماده 17.سازمان ظرف يك هفته از دريافت فهرست مشترکین پر مصرف موضوع طبق بند «پ» ماده (6) از ارائه‌دهندگان خدمات دسترسي، فهرست مشتركان متخلف را با همكاري شركت ارتباطات زیرساخت استخراج و اقدامات قانوني لازم را انجام دهد.

ماده ١8. نظارت بر حسن اجرای مقررات دستورالعمل با سازمان و طبق دستورالعمل تنظيم‌شده از سوي آنست و به صورت منظم و يا تصادفي و به شكل حضوري و برخط بمنظور دسترسي به اطلاعات مورد نياز توسط سازمان انجام مي‌شود.

ماده ١9. سازمان در برابر حفظ محرمانگي داده‌ها و اطلاعاتي كه از ارائه‌دهندگان خدمات دسترسي به منظور اجراي اين دستورالعمل دريافت مي‌كند، مسؤول است.

ماده 20. سازمان موظف است ظرف دو ماه از تصويب آيين­نامه با همكاري شركت و کسب نظر از سایر ارائه­دهندگان خدمات دسترسي، تعرفه­هاي پیشنهادی خطوط (لینک­ها) و مكالمات راه­دور و بين­المللی ارتباطات رایانه­ای و مخابراتی را به منظور كاهش مبادلات غيرمجاز به کمیسیون پیشنهاد کند.

ماده 21. سازمان موظف است هر شش‌ماه یکبار یا حسب دستور کمیسیون گزارش روند اجرای و نظارتی این دستورالعمل را ارایه کند.

فصل هفتم: سایر موارد

ماده ٢1. مفاد این دستورالعمل به عنوان مقررات تکمیلی پروانه فعالیت ارائه‌دهندگان خدمات دسترسی و مخابراتي محسوب می شود و تخطی از آنها با تشخیص سازمان به منزله نقض عمده تعهدات پروانه تلقی خواهد شد.

ماده ٢2. تفسير مفاد اين دستورالعمل صرفاً با كميسيون است.

ماده ٢3. از تاریخ تصویب این دستورالعمل جایگزین مصوبه­های شماره 57، 58، 59 و 60 کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات می­شود.