شاخص ‏ها و روش‏ های اندازه ‏گیری عملکرد شبکه ‏های ثابت و سیار

بسمه تعالي

مصوبات كميسيون تنظيم مقررات ارتباطات

مصوبه جلسه شماره 283 مورخ 29/7/1397

کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه شماره 283 مورخ 29/7/97، به‏منظور به‏روزرسانی شاخص‏ها و لحاظ نمودن روش‏های جدید ارزیابی عملکرد شبکه ارایه‏کنندگان خدمات ارتباطی و ورود دارندگان پروانه اپراتورهای مجازی تلفن همراه (MVNO¹ها) در عرصه خدمات ارتباطی، پیشنهاد سازمان برای به‏روزرسانی مصوبه شماره 2 جلسه 119 مورخ 6/6/1390 بررسی و به شرح زیر تصویب کرد.

1- تعاریف و اختصارات:

1. کمیسیون: کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات؛

2. سازمان: سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی؛

3. دارنده پروانه: دارندگان موافقت نامه پروانه ارایه خدمات در حوزه ارتباطات ثابت و همراه؛

4. شبکه 2G (نسل دوم): شامل تمام تکنولوژی‏هاي GSM، GPRS و EDGE؛

5. شبکه 3G (نسل سوم): شامل تمامی تکنولوژی‏های WCDMA(R99), HSPA, HSPA+؛

6. شبکه 4G (نسل چهارم): شامل تمامی تکنولوژی­های LTE،LTE-A ، TD-LTEو سایر تکنولوژی­ها بر‏اساس استانداردهای3GPP از Release 8 تا Release 14 در شبکه­های ارتباطی تلفن ثابت و همراه؛

7. جاده: شامل تمامی مسیرهای رفت‏وآمد خودروها اعم از اصلی، فرعی، بزرگراه­ها، رمپ­ها و داخل تونل­ها و مسيرهای ریلی طبق تعاریف وزارت راه و شهرسازی کشور؛

8. پوشش شهری: پوشش راديويی تمامی مناطقی که از سوی وزارت کشور به‏عنوان شهر معرفی شده یا می­شوند؛

9. تست‏های میدانی: ارزیابی عملکرد شبکه توسط ابزارهایی از قبیل درایو تست، پروب‏های فعال (Active) استاندارد ثابت و متحرک در لایه دسترسی شبکه، (Crowd Sourcing)Application و سایر ابزارها انجام می­شود و شاخص‏های­QoE را از دیدگاه مشترکین اندازه­گیری می‏کند؛

سال اول/ سال دوم/ سال سوم: سال­های پس از ابلاغ اين مصوبه است؛

10. سامانه ۱۹۵: سامانه دریافت و پاسخگویی به شکایات سازمان است؛

11. پوشش روستا: پوشش راديويی محدوده‏ای شامل بافت موجود روستا و تغییرات بعدی آن که به‏تصویب مرجع قانونی مربوط رسیده­است؛

12. (Answer)ANS: تعداد تلاش یا تصرف‏هایی که منجر به دریافت سیگنال جواب از مشترکین و مراکز انتهایی و برقراری مکالمه شده باشند؛

13. NO ANS (NO Answer): تعداد تلاش یا تصرف‏هایی که منجر به زنگ خوردن به مشترک مخاطب شده ولی مخاطب به ارتباط پاسخ نداده و سیگنال جواب دریافت نشده است؛

14. (Seize)SEZ: تصرف در مسیرهای خروجی است که در اینجا منظور تعداد درخواست‏هایی که موفق به تصرف یک کانال آزاد در مسیر خروجی است؛

15. Bid: تعداد درخواست‏های انجام شده در هر مرکز برای تصرف کانال در مسیر خروجی که منجر به تشخیص مسیر خروجی در آن مرکز شده باشد، فارغ از موفقیت هر یک از این درخواست­ها به تصرف (SEZ) یک کانال آزاد در مسیر خروجی؛

16. (Answer to Bid Ratio)ABR: نسبت مجموع تعداد پاسخ‏ها (ANS) به مجموع تعداد Bid‏ها (بر حسب درصد) در مسیر خروجی که اندازه‏گیری بر روی آن‏ها انجام شده است؛

17. (Answer to Seizure Ratio)ASR: نسبت مجموع تعداد پاسخ‏ها (ANS) به مجموع تعداد تصرف‏ها (SEZ) (بر حسب درصد) در مسیر خروجی که اندازه‏گیری بر روی آن‏ها انجام شده است؛

18. (Base Station Subsystem)BSS: زیر‏سیستم ایستگاه پایه که در اینجا منظور بخش دسترسی رادیویی شبکه GSM است؛

19. (Call Setup Success Rate)CSSR: میزان تلاش‏های موفق نسبت به تعداد کل ­­تلاش‌های² انجام شده برای برقراری ارتباط در شبکه ارتباطی است؛

20. Call Attempt: تعداد تلاش­های انجام شده برای برقراری ارتباط درشبکه ارتباطی است؛

21. (Circuit Efficiency Ratio)CER: درصد نسبت درخواست‏هایی که با کمبود کانال و یا قطعی مسیر خروجی روبرو نشده‏اند و موفق به تصرف (SEZ) یک کانال آزاد در مسیر خروجی شده اند؛

22. : (Point of Interconnection) POI نقطه اتصال متقابل بین دارندگان پروانه؛

23. : (Call Drop Rate)CDR درصد قطعی مکالمات بر روی کانال‏های ترافیکی؛

24. (Downlink)DL: مسیر فروسو رادیویی از شبکه ارتباطی و مخابراتی به سمت گوشی مشترک؛

25. (Uplink)UL: مسیر فراسو رادیویی از سمت گوشی مشترک به شبکه ارتباطی؛

26. (Enhanced General Packet Radio Service)EGPRS: خدمات­ رادیویی­ عمومی بسته­ای توسعه‏یافته که منظور نسل 75/2 شبکه تلفن همراه است؛

27. (General Packet Radio Service)GPRS: خدمات رادیویی عمومی بسته­ای که منظور نسل 5_/2 شبکه تلفن همراه است؛

28. IP Throughput: سرعت انتقال داده تبادل شده بین دو بخش که منظور بین مشترکین و شبکه ارتباطی است؛

29. IP Packet Loss: میزان بسته‏های ³IP از دست رفته در شبکه­های بسته_­ای (Packet) ارتباطی؛

30. (Radio Resource Control) RRC: درشبکه 3G و بالاتر به کار می­رود و­ مشابه­ کانال­ سیگنالینگی (Standalone Dedicated Control Channel) SDCCH است؛

31. (Radio Access Bearer) RAB: درشبکه 3G به کار می­رود و مشابه کانال ترافیکی TCH (Traffic Channel) است؛

32. (E-UTRAN Radio Access Bearer) eRAB: در شبکه 4G به کار می­رود و مشابه کانال ترافیکی ⁴TCH است؛

33. CSSR_CS_3G: شاخص CSSR برای سرویس Voice در شبکه 3G می‏باشد و اثراتRRC Setup Success Rateو RAB Setup Success Rate در آن لحاظ می‏شود؛

34. CSSR_PS_3G: شاخص CSSR برای سرویس دیتا در شبکه 3G می باشد و اثراتRRC Setup Success Rate و RAB Setup Success Rate در آن لحاظ می‏شود؛

35. (Mean Opinion Score) MOS: امتیاز کیفیت صحبت در لایه رادیویی شبکه‏های تلفن همراه؛

36. : Rx Level سطح سیگنال دریافتی در لایه رادیویی شبکه تلفن همراه در مد Idle در شبکه 2G؛

37. (Received Signal Code Power) RSCP : سطح سیگنال دریافتی در لایه رادیویی شبکه تلفن همراه در حالت روشن و بدون استفاده⁵ در شبکه 3G؛

38. (Reference Signal Receive Power) RSRP: سطح سیگنال دریافتی در لایه رادیویی شبکه تلفن همراه در حالت روشن و بدون استفاده در شبکه 4G؛

39. Rx Qual SUB/ Rx Qual :کیفیت سیگنال دریافتی در لایه رادیویی شبکه تلفن همراه از نظر میزان خطای بیت BER (Bit Error Rate) در شبکه 2G؛

40. (Received Chip Energy over Noise) Ec/No: کیفیت سیگنال دریافتی در لایه رادیویی شبکه تلفن همراه در شبکه 3G؛

41. (Reference Signal Received Quality) RSRQ: کیفیت سیگنال دریافتی در لایه رادیویی شبکه تلفن همراه در شبکه 4G.

ماده ۲- عناوین پارامترها و شاخص‏ها:

1. شاخص‏های مرتبط با اتصال متقابل بین دارندگان پروانه، مندرج در پیوست شماره یک؛

2. شاخص­های مرتبط با کیفیت انتقال ترافیک سوئیچینگ ترافیک بین­الملل، مندرج در پیوست شماره دو؛

3. شاخص­های مرتبط با بخش هسته شبکه دارندگان پروانه، مندرج در پیوست شماره سه؛

4. شاخص­های مرتبط با بخش دسترسی نسل دوم (2G) شبکه تلفن همراه(BSS) ، مندرج در پیوست شماره چهار؛

5. شاخص­های مرتبط با بخش (E)GPRS و دیتای شبکه تلفن همراه، مندرج در پیوست شماره پنج؛

6. شاخص­های مرتبط با سرویس­های کاربردی شبکه تلفن همراه، مندرج در پیوست شماره شش؛

7. شاخص­های مرتبط با بخش دسترسی رادیویی نسل سه (3G)شبکه تلفن همراه، مندرج در پیوست شماره هفت؛

8. شاخص‏های مرتبط با بخش دیتای 3G شبکه تلفن همراه ، مندرج در پیوست شماره هشت؛

9. شاخص‏های مرتبط با بخش دسترسی رادیویی نسل چهار(4G) شبکه تلفن همراه­، مندرج در پیوست شماره نه؛

10. شاخص‏های مرتبط با بخش دیتای 4G شبکه تلفن همراه، مندرج در پیوست شماره ده؛

11. شاخص‏های مرتبط با بخشCRM و ارتباط مشتریان با سامانه ۱۹۵، مندرج در پیوست شماره­ یازده؛

ماده ۳- ضوابط اجرائی:

1. در شبکه نسل دوم (2G) تلفن همراه، شاخص سطح سیگنال دریافتی (Rx Level) در حالت گوشی روشن و بلااستفاده و شاخص کیفیت سيگنال در حالت مکالمه⁶ مطابق با سطح شاخص‏های تعیین شده در فرم شماره چهار، بر اساس تعهدات دارنده پروانه به صورت هم‏زمان به عنوان شاخص تعیین پوشش شهری، روستايی و جاده‏ای است.

تبصره: افت سیگنال دریافتی (Rx Level) در شهرها تا dB۳ مشروط به رعایت کیفیت سیگنال پوشش (Rx Qual<=4) و در جاده‏ها و روستاها مشروط به رعایت کیفیت سیگنال پوشش (Rx Qual<=5) ، قابل قبول است.

2. در شبکه نسل سوم (3G) تلفن همراه،­ شاخص سطح سیگنال دریافتی (RSCP) و شاخص کیفیت سيگنال (Ec/No) در حالت گوشی روشن و بدون استفاده مطابق با سطح شاخص­های تعیین شده در فرم شماره 7، بر اساس تعهدات دارنده پروانه به صورت هم‏زمان به عنوان شاخص تعیین پوشش شهری، روستايی و جاده‏ای است.

تبصره: افت سیگنال دریافتی (RSCP) تا dB8 مشروط به رعایت کیفیت سیگنال پوشش (Ec/No) مطابق فرم 7، قابل قبول است.

3. در شبکه ارتباطی نسل چهارم (4G)، شاخص سطح سیگنال دریافتی (RSRP) و شاخص کیفیت سيگنال (RSRQ) در حالت گوشی روشن و بدون استفاده مطابق با سطح شاخص‏های تعیین شده در فرم شماره 9، بر اساس تعهدات دارنده پروانه به صورت هم‏زمان به عنوان شاخص تعیین پوشش شهری، روستايی و جاده‏ای است.

تبصره: افت سیگنال دریافتی (RSRP) تا dB8 مشروط به رعایت کیفیت سیگنال پوشش (RSRQ) مطابق فرم ۹، در روستاها و جاده‏ها، قابل قبول است.

4. زمان اندازه‏گیری‏های میدانی جهت ارزیابی شاخص‏های پوشش، در ساعات کاری یا ساعات تعیین شده توسط سازمان است.

5. با‏ توجه به یکپارچگی شبکه­های ارتباطی به منظور ارزیابی عملکرد کلی شبکه، تمامی دارندگان پروانه و شرکت ارتباطات زیرساخت موظف به برقراری دسترسی برخط سازمان به شبکه‏های مربوط هستند.

6. دارندگان پروانه موظف هستند برای تحقق تعهدات پوشش جاده‏هاي كشور بر حسب کیلومتر در هر سال قراردادي، نسبت به­ ايجاد پوشش پيوسته و كامل در كليه جاده‏هاي اعلامي اقدام کند. در‏صورت عدم­ پوشش‏دهي پيوسته مسيرهاي اعلامي، سازمان مطابق با مفاد موافقت‏نامه پروانه اعطايي و مصوبات کمیسیون بر اساس مسافت فاقد پوشش (بر حسب كيلومتر) اقدام می­کند.

تبصره: ناپیوستگی‏های عدم پوشش جاده‏‏ای در صورتی که محدوده آن بیشتر از ۵۰۰ متر باشد، به عنوان عدم انجام تعهدات پوشش لحاظ می‏شودموارد خاص با تشخيص سازمان از اين بند مستثنی خواهند بود.

7. تمامی شاخص­های این مصوبه که برای دارندگان پروانه MNO⁷ لحاظ شده برای تمامی انواع دارندگان پروانه اپراتورهای مجازی ⁸MVNO (شاخص‏های قابل اعمال و مرتبط با نوع یک و نوع دو) هم معتبر می‏باشند.

8. در ارزیابی عملکرد شبکه ارتباطی،­ نتایج حاصل از تست‏های میدانی به عنوان معیار ارزیابی عملکرد شبکه
   است و سازمان می‏تواند نتایج حاصل از OSS KPI را نیز به‏عنوان معیار ارزیابی عملکرد شبکه لحاظ کند.

9. نتایج ارزیابی‏های انجام شده توسط سازمان منتشر خواهد شد.

10. در اندازه­گیری شاخص­های دیتای شبکه تلفن همراه، در‏صورتی که شاخص­ها متأثر از مسائل غیر مرتبط با شبکه مانند عملکرد سرعت اینترنت و غیره باشند، اندازه­گیری شاخص­ها از طریق تست سرویسFTP⁹ و با استفاده از FTP Server دارنده پروانه انجام می­شود.

11. اندازه‏گیری شاخص‏های مرتبط با بخش مدیریت ارتباط با مشتری ((CRM و ارتباط مشتریان با سامانه ۱۹۵ در دوره‌‌های سه ماهه انجام می­شود.

تبصره۱: شکایت‏های تکراری توسط یک یا چند مشترک و یا شکایاتی که مربوط به تنظیمات گوشی مشترک باشند از لیست شکایات حذف می‏شوند.

تبصره۲: شکایاتی که بصورت انبوه برای یک منطقه اعلام شده باشند، به عنوان یک شکایت محسوب می‌شوند.

12. برای سنجش شاخص‏های وفاداری مشترکین¹⁰ سازمان می‏تواند دستورالعملی تهیه و بر اساس آن نسبت به اندازه‏گیری و اعلام نتایج آن شاخص‏ها به‏صورت رسمی در پایگاه اطلاع رسانی خود اقدام کند. در این صورت دارندگان پروانه ملزم به فراهم‏سازی شرایط اندازه‏گیری آن شاخص­ها می­باشند.

13. پوشش تلفن همراه در روستاها با استفاده از ارتباط رومینگ ملی­، با شرایط اعلامی سازمان به ‏عنوان تعهد اجرا و توسعه دارنده پروانه محسوب می­شود.

14. در مورد شاخص­های TD-LTE که در چارچوب پروانه موضوعیت ندارد، شاخص‏های اعلام شده ملاک عمل قرار نخواهند گرفت.

ماده۴ - سایر مقررات:

1. تفسیر مفاد این مصوبه صرفاً با کمیسیون است.

2. این مصوبه در 4 ماده و 6 تبصره جایگزین مصوبه شماره 2 جلسه 119 مورخ 6/6/90 شده و از تاریخ ابلاغ لازم به اجرا است.

1_شاخص‏های مرتبط با اتصال متقابل بین دارندگان پروانه (فرم شماره 1)

ردیف	عنوان شاخص‏ها	نحوه و محل اندازه‏گیری	شاخص و واحد اندازه‏گیری	فرمول	آستانه (ساعت پیک یک ساعته (
1	میزان مکالمات موفق بین دارندگان پروانه به مقصد شبکه‏های ثابت دارندگان پروانه انتهایی از مسیر مستقیم	خروجی لینک های اتصال متقابل به سمت دارندگان پروانه انتهایی	(درصد)	$\text{ASR} = \frac{\sum_{}^{}\text{ANS}}{\sum_{}^{}\text{SEZ}} \times \text{100}$	48
۲	میزان کارایی مدارات اتصال متقابل بین دارندگان پروانه شبکه‏های ثابت و تلفن همراه	خروجی لینک های اتصال متقابل با سایر دارندگان پروانه	CER 11(درصد)	$\text{CER} = \frac{\sum_{}^{}\text{SEZ}}{\sum_{}^{}\text{Bid}} \times \text{100}$	98
۳	میزان مکالمات موفق بین دارندگان پروانه به مقصد شبکه‏های تلفن همراه از مسیر مستقیم	خروجی لینک های اتصال متقابل به مقصد شبکه تلفن همراه مقابل	ASR (درصد)	$\text{ASR} = \frac{\sum_{}^{}\text{ANS}}{\sum_{}^{}\text{SEZ}} \times \text{100}$	40
۴	نرخ انسداد درخواست‏ها در اتصال متقابل دارندگان پروانه درساعت پیک ترافیک	خروجی لینک های اتصال متقابل با سایر دارندگان پروانه	POI 12(درصد)	)تعداد درخواست های دسترسی نا موفق به کانال های ارتباطی اتصال متقابل در ساعت پیک ترافیک( ____________________ )تعداد کل درخواست های دسترسی به کانال های ارتباطی اتصال متقابل در ساعت پیک ترافیک(	< 0.5%
۵	میزان مکالمات موفق بین دارندگان پروانه به مقصد شبکه‏های ثابت و تلفن همراه دارندگان پروانه انتهایی از مسیر ترانزیت (زیرساخت)	خروجی لینک های اتصال متقابل به سمت شرکت ارتباطات زیرساخت	ASR (درصد)	$\text{ASR} = \frac{\sum_{}^{}\text{ANS}}{\sum_{}^{}\text{SEZ}} \times \text{100}$	تلفن همراه 39
					ثابت 46

۲_ شاخص­های مرتبط با کیفیت انتقال ترافیک سوئیچینگ ترافیک بین­الملل )فرم شماره دو(

ردیف	عنوان شاخص‏ها	نحوه و محل اندازه‏گیری	شاخص و واحد اندازه‏گیری	فرمول	آستانه (ساعت پیک یک ساعته (
1	میزان مکالمات موفق بین مراکز بین‏الملل زیرساخت به مقصد شبکه‏های اپراتورهای بین الملل	خروجی لینک های اتصال متقابل به سمت اپراتورهای انتهایی	ASR (درصد)		۲۰
2	میزان کارایی مدارات اتصال متقابل از شبکه زیر ساخت به سمت بین الملل	خروجی لینک های اتصال متقابل با سایر اپراتورهای بین الملل	CER (درصد)		98

رديف	عنوان شاخص‏ها	نحوه و محل اندازه‏گيري	شاخص و واحد اندازه‏گيري	فرمول		آستانه (ساعت پیک یک ساعته (
1	میزان مکالمات موفق نسبت به درخواست های ارسالی به مقصد یک کد یا یک ترانک گروپ	خروجی لینک های اتصال متقابل به سمت مرکز مقابل	ABR (درصد)		شبکه ثابت	50
					شبکه تلفن همراه	۳۸
2	میزان مکالمات موفق نسبت به درخواست هایی که منجر به تصرف کانال شده است	خروجی لینک های اتصال متقابل به سمت مرکز مقابل	ASR (درصد)		شبکه ثابت	50
					شبکه تلفن همراه	4۰

۳_ شاخص­های مرتبط با بخش هسته شبکه دارندگان پروانه) فرم شماره سه)

۴_ شاخص­های مرتبط با بخش دسترسی نسل دوم (2G) شبکه تلفن همراه () (فرم شماره ۴)

• برای سایت هایی که پوشش مناطق جمعیتی پراکنده و جاده‏های مابین آنها را در بر می‏گیرد مقادیر جدول فوق به شرح (CDR=2 CSSR=92 ,) است.

5_ شاخص­های مرتبط با بخش (E)GPRS ¹⁶و دیتای شبکه تلفن همراه (فرم شماره 5)

*در تست­های میدانی، ۹۸٪ نمونه‏های اندازه­گیری شده بیشتر از سطح آستانه های تعریف شده باشد.

6_ مجموعه شاخص­های مرتبط با سرویس­های کاربردی شبکه تلفن همراه (فرم شماره 6)

ردیف	عنوان شاخص	نحوه و محل اندازه‏گیری	شاخص و واحد اندازه‏گیری	فرمول	آستانه (ساعت پیک یک ساعته)
1	میزان ارسال موفق SMS به مقصد	Test call/ OMC	(درصد)	∑ Successfully Received SMSs (Sub. B is Available) ∑ Valid SMS Attempts	95

۷_ شاخص­های مرتبط با بخش دسترسی رادیویی نسل سه (3G)شبکه تلفن همراه (فرم شماره۷)

_* مقدار این شاخص در انتهای سال اول، مقدار تعیین شده در الحاقیه می باشد و هر سال تا انتهای سال سوم یک واحد به آن اضافه می شود.

۸_شاخص‏های مرتبط با بخش دیتای3G شبکه تلفن همراه(فرم شماره۸)

*در تست­های میدانی، ۹۸٪ نمونه‏های اندازه­گیری شده بیشتر از سطح آستانه های تعریف شده باشد.

**در جاده‏ها و روستاهای دارای پوشش : این مقادیر از سال دوم لحاظ می‏شود.

۹_ شاخص‏های مرتبط با بخش دسترسی رادیویی نسل چهار(4G) شبکه تلفن همراه­ (فرم شماره 9)

*سرویس صوتی‌ برای زمانی است که VoLTE فعال شده باشد.

10_ شاخص‏های مرتبط با بخش دیتای 4G شبکه تلفن همراه (فرم شماره۱۰)

*در تست­های میدانی، ۹۸٪ نمونه‏های اندازه­گیری شده بیشتر از سطح آستانه های تعریف شده باشد.

**در جاده‏ها و روستاهای دارای پوشش : این مقادیر از سال دوم لحاظ می شود.

۱۱_ شاخص‏های مرتبط با بخشCRM و ارتباط مشتریان با سامانه ۱۹۵ (فرم شماره ۱۱)