متن رسمی
متن مصوبه و پیوست‌ها
متن زیر بدون بازنویسی محتوایی از فایل‌های منتشرشده در سامانه رسمی استخراج شده است.بسمه تعالی
مصوبات کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات
مصوبه جلسه شماره ۱۰۶ مورخ ۱۳۸۹/۱۲/۱
کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه شماره ۱۰۶ مورخ ۱۳۸۹/۱۲/۱ "آیین‌نامه ساماندهی آدرس‌های عددی اینترنتی در کشور" را به شرح زیر تصویب کرد:
"آیین‌نامه ساماندهی آدرس‌های عددی اینترنتی درکشور"
مقدمه:
با توجه به ضرورت مهندسی مجدد توزیع آدرس های عددی اینترنتی در کشور، مدیریت مهاجرت به نسخه شش و جلوگیری از بحران کمبود آدرس های عددی اینترنتی نسخه چهار و همچنین برای ایجاد امنیت در شبکه ملی IP (Internet Protocol) و در راستای اجرای ماده ۷ اساسنامه سازمان فناوری اطلاعات ایران و به منظور مدیریت و ساماندهی آدرس های عددی اینترنتی در کشور و تشکیل بانک اطلاعات متمرکز این آیین نامه تهیه شده است. لذا، به منظور نیل به اهدف توسعه، ساماندهی، هدایت و نظارت بر خدمات اینترنت و اینترانت در کشور و به منظور کاهش وابستگی به شبکه جهانی اینترنت و با در نظر گرفتن این موضوع که تاکنون هیچ مرجع بین المللی و یا ملی بر توزیع و استفاده از آدرس های IP در کشور، نظارت و مدیریت نکرده است، از این رو ضروری است با توجه به ضوابط و مقررات به شرح زیر بانک اطلاعات متمرکزی از کلیه آدرس های واگذاری IP اعم از خصوصی و عمومی شامل نسخه چهار و شش در سازمان فناوری اطلاعات ایران ایجاد شود.
ماده یک: تعاریف
عبارات و اصطلاحاتی که در این آیین‌نامه به کار برده می‌شوند، هر یک دارای معانی به شرح ذیل است:
کمیسیون: کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات
سازمان: سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی
مجری: سازمان فناوری اطلاعات ایران
آدرسIP(Internet Protocol): آدرس پروتکل اینترنت، برچسب عددی است که به تجهیزاتی در شبکه‌های رایانه ای اختصاص پیدا می‌کند و به منظور اتصال بین گره‌های شبکه (Nodes) استفاده می‌شود.
منابع عددی اینترنتی: شامل آدرس IP و سامانه خودکار (Autonomous System) می‌باشد.
ثبت‌کننده منطقه‌ای اینترنت یا RIR(Regional Internet Registry): سازمان یا موسسه بین‌المللی است که اختصاص و ثبت منابع عددی اینترنتی را در منطقه معینی از جهان مدیریت می‌کند. هر RIR شامل یک یا چند LIR می باشد.
ثبت‌کننده محلی اینترنت یا LIR (Local Internet Registry): اعضای ثبت‌کننده‌های منطقه‌ای اینترنت، ثبت‌کننده محلی اینترنت یا LIR(local Internet Registry) نامیده می‌شوندکه مسئول تخصیص و ثبت آدرس ها در سطح منطقه معینی می‌باشند.
آدرس‌های عمومی IP(Public IP Addresses): آدرس‌هایIP که در شبکه جهانی اینترنت (IPv۴) قابل مسیریابی هستند.
آدرس‌های خصوصی IP(Private IP addresses): محدوده‌ای از آدرس‌های IP است که برای شبکه‌های خصوصی (مانند شبکه داخلی شرکت‌ها، سازمان‌ها) در نظر گرفته شده است که به شرح ذیل است:
Class A: ۱۰.۰.۰.۰ - ۱۰.۲۵۵.۲۵۵.۲۵۵ ۱۰.۰.۰.۰/۸ (۱ A=۲۵۵ Bs) |
Class B: ۱۷۲.۱۶.۰.۰ - ۱۷۲.۳۱.۲۵۵.۲۵۵ ۱۷۲.۱۶.۰.۰/۱۲ (۱۶ Bs) |
Class C: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۰ - ۱۹۲.۱۶۸.۲۵۵.۲۵۵ ۱۹۲.۱۶۸.۰.۰/۱۶ (۱ B) |
مصرف‌کننده(End User): شخص حقیقی یا حقوقی که از آدرس‌های IP صرفا به عنوان کاربر نهایی در داخل کشور استفاده می‌کند.
تامین‌کننده(Provider): شخص حقیقی یا حقوقی که آدرس‌های عمومی IPرا از ثبت کننده منطقه‌ای اینترنت دریافت و بین مصرف‌کنندگان یا سایر تامین‌کنندگان توزیع می‌کند.
ترجمه آدرس شبکه NAT- (Network Address Translation): فرآیندی است که آدرس‌های خصوصی IP را به آدرس عمومی IPنگاشت می‌کند و برعکس. هدف از استفاده از NAT مسیردهی بسته‌های دارای آدرس های خصوصی IP به شبکه اینترنت می باشد.
کپسوله بندی (Encapsulating): فرآیند افزودن اطلاعات کنترلی به بسته‌های IP برای عبور آنها از داخل شبکه های رایانه ای
تونل‌زنی (:(Tunneling عملی است که یک پروتکل شبکه به منظور عبور دادن بسته‌ها از کپسوله‌بندی پروتکل دیگری در شبکه استفاده کند.
شبکه خصوصی مجازی- VPN (Virtual Private Network): شبکه‌ای است که از یک ساختار ارتباطی عمومی مانند اینترنت برای ارتباط زیرشبکه‌های یک سازمان یا دفاتر آن یا هریک کاربران با دسترسی امن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
تخصیص:(Allocation) اختصاص آدرس از طرف ثبت‌کننده منطقه‌ای اینترنت به ثبت‌کننده محلی اینترنت، واگذاری(Assignment): اختصاص آدرس از طرف ثبت‌کننده محلی اینترنت یا تامین‌کننده به تامین‌کننده دیگر یا مصرف‌کننده
سامانه: مجموعه نرم‌افزاری و سخت‌افزاری تهیه شده توسط مجری برای ثبت و مدیریت آدرس‌های IP است.
سامانه محلی: نسخه‌ای از سامانه که در محل ثبت‌کنندگان محلی اینترنت و تامین‌کنندگان نصب می‌شود.
تامین‌کننده خدمات اینترنتی(Internet Service Provider): دارنده پروانه عرضه خدمات اینترنت یا ISP (Internet Service Provider)، توزیع کنندگان خدمات اینترنت یا ISDP (Internet Service Distribution provider) و ارایه خدمات ارتباطات بی سیم مبتنی بر فناوری وایمکس (WiMAX) و سایر فناوری ها از سازمان که اتصال به اینترنت را برای اشخاص فراهم می‌کند.
ماده دو: ساختار ارایه خدمات آدرس دهی IP
ساختار ارایه خدمات آدرس‌دهی عمومی IP شامل مدیریت، تامین و مصرف به شرح زیر می باشد:
۲-۱) مدیریت: مدیریت سامانه بر عهده مجری است.
۲-۲) تامین: آدرس‌های عمومی IP متناسب با نیاز هر ثبت‌کننده محلی اینترنت (دولتی یا غیردولتی) از ثبت‌کننده منطقه‌ای اینترنت مربوط اخذ و متناسب با ساختار شبکه آن ثبت‌کننده محلی اینترنت و طبق تعاریف و استانداردهای ارایه شده از طرف مراجع بین‌المللی مانند IANA(Internet Assigned Numbers Authority) توزیع می‌شود.
۲-۳) مصرف: استفاده از آدرس IP واگذار شده به مصرف‌کننده.
ماده سه: وظایف مجری، ثبت‌کنندگان محلی، تامین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان
۳-۱) مجری موظف است حداکثر ظرف مدت ۲ ماه از زمان تصویب این آیین‌نامه، نسبت به ایجاد سامانه مدیریت اقدام کند. تمامی فرم‌های لازم و مراحل ثبت باید به صورت الکترونیکی در سامانه موجود باشد.
۳-۲) مجری باید ابزار و اطلاعات لازم برای دسترسی به سامانه مذکور را (اعم از آدرس سایت، نام کاربری، کلمه عبور) برای کلیه ثبت‌کنندگان محلی اینترنت، تامین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان فراهم و نسبت به انجام آموزش‌های لازم در این خصوص اقدام کند.
۳-۳) مجری موظف است نسخه محلی از سامانه مدیریت را برای ثبت آدرس‌های خصوصی در اختیار ثبت‌کنندگان محلی اینترنت و تامین‌کنندگان قرار دهد.
۳-۴) شرکت ارتباطات زیرساخت و سازمان هر کدام یک نام کاربری و کلمه عبور برای مشاهده اطلاعات و گزارش‌های سامانه محلی در اختیار خواهند داشت.
۳-۵) کلیه فعالین در بخش از جمله کاربران موظف به اجرای دقیق این آیین‌نامه هستند.
۳-۶) کلیه ثبت‌کنندگان محلی، تامین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان آدرس‌های IP موظفند اطلاعات مربوط به آدرس‌های IP موجود و تخصیص‌یافته از طرف ثبت‌کنندگان منطقه‌ای و همچنین واگذاری به تامین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان را در سامانه ثبت و در تجهیزات و شبکه خود صرفاً از آدرس‌های IP ثبت شده استفاده کنند. استفاده از سایر محدوده‌های آدرسIP با استفاده از عمل تونل‌زنی ممنوع است.
۳-۷) کلیه آدرس‌های IP باید قبل از استفاده در شبکه، در سامانه مدیریت ثبت و علاوه بر اطلاعات ثبت‌کنندگان محلی اینترنت مربوط، اطلاعات تامین‌کنندگان و مصرف‌کننده نیز باید به طورکامل مطابق فرم‌های نمونه موجود در سامانه ثبت شود.
۳-۸) مجری موظف به تامین امنیت سامانه مدیریت و اطلاعات ثبت شده در آن است.
۳-۹) مجری موظف است متناسب با سطوح دسترسی تعریف شده، دسترسی به اطلاعات ثبت‌شده را برای اشخاص مجاز فراهم کند.
۳-۱۰) به منظور انجام مسیردهی و سامان دهی بهینه آدرس‌ها در شبکه، ممکن است نیاز به اطلاعات فنی اضافی علاوه بر اطلاعات درج شده در سامانه مدیریت باشد. در این صورت ثبت‌کنندگان باید اطلاعات خواسته شده را در اختیار مجری قرار دهند.
۳-۱۱) فهرست آدرس‌های عمومی IP که در سامانه مدیریت ثبت شده باشند، توسط مجری در اختیار شرکت ارتباطات زیرساخت قرار خواهد گرفت تا فقط به مسیریابی و مسیردهی آنها اقدام کند.
۳-۱۲) چنان چه مصرف‌کننده، از آدرس IP واگذار شده به مدت سه ماه استفاده نکند، باید به صورت کتبی به بازگرداندن آدرس مورد نظر به ثبت کننده محلی اینترنت و یا تامین‌کننده آن اقدام کند. ثبت‌کننده محلی اینترنتی و یا تامین‌کننده نیز پیرو درخواست مصرف‌کننده، باید اعاده آدرس IP فوق‌الاشاره را در سامانه مدیریت ثبت کند پس از آزادشدن آدرس IP ، ثبت‌کننده محلی اینترنت یا تامین‌کننده می‌تواند آدرس IP آزاد شده را به مصرف‌کننده دیگری واگذار کند..
۳-۱۳) مسیریابی و مسیردهی آن دسته از آدرس‌های IP که در سامانه مدیریت ثبت نشده‌اند، ممنوع است.
۳-۱۴) کلیه ثبت‌کنندگان محلی، تامین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان موظفند آدرس‌های خصوصی IP استفاده شده در شبکه داخلی خود را (جدول NAT) در سامانه مدیریت آدرس های محلی ثبت کنند. بکارگیری هر محدوده از آدرس‌های خصوصیIP برای کاربردهای داخل سازمانی بدون اینکه ترافیک آن به شبکه اینترنت کشور ارسال شود، بلامانع است.
ماده چهار: محدوده عملکرد آیین‌نامه
۴-۱) این آیین‌نامه شامل آدرس‌های IP تامین شده و مصرف شده در محدوده مرزهای جغرافیایی کشور جمهوری اسلامی ایران است.
۴-۲) استفاده از آدرس های ثبت شده برای مصرف داخل کشور، در خارج از کشور ممنوع است.
۴-۳) استفاده از آدرس‌های IP در محدوده‌ای غیر از محدوده ثبت شده در سامانه مدیریت ممنوع می‌باشد. مصرف‌کنندگان آدرس IP که یک یا چند آدرس در محدوده جغرافیایی فعالیتشان به نام آن ها ثبت شده است، فقط مجاز به استفاده از آن آدرس در همان محدوده فعالیت خود هستند و استفاده از آن آدرس‌ها در محدوده جغرافیایی دیگر ممنوع است.
ماده پنج: اجرا و نظارت
۵-۱) نظارت بر حسن اجرای این آیین‌نامه، بر عهده سازمان می باشد.
۵-۲) کلیه فعالین بخش موظفند امکانات لازم به منظور اعمال نظارت کامل (برخط و حضوری) را در اختیار سازمان قرار دهند.
۵-۳) عدم اجرای هر یک از تعهدات مندرج در این آیین نامه تخلف محسوب و علاوه بر اعمال مقررات مندرج در این آیین نامه و پروانه های مرتبط، فرد یا افراد خاطی ملزم به پرداخت خسارت و یا جریمه تعیین شده از سوی کمیسیون می‌باشند.
ماده شش: مرجع تفسیر و حل اختلاف
۶-۱) مرجع تفسیر این آیین‌نامه صرفا"کمیسیون است.
۶-۲) مرجع حل اختلاف بین ثبت‌کننده محلی، تامین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان موضوع این آیین‌نامه، سازمان است که ظرف مدت چهل و پنج (۴۵) روز درخصوص شکایات مطروحه، اتخاذ تصمیم خواهد کرد. تصمیم سازمان برای طرفین لازم الاجرا است.