آیین نامه ساماندهی آدرس های عددی اینترنتی در کشور

بسمه تعالي

مصوبات كميسيون تنظيم مقررات ارتباطات

مصوبه جلسه شماره 106 مورخ 1/12/1389

کميسيون تنظيم مقررات ارتباطات در جلسه شماره 106 مورخ 1/12/1389 "آيين‏نامه ساماندهي آدرس‏هاي عددي اينترنتي در کشور" را به شرح زير تصويب کرد:

"آیین­نامه ساماندهی آدرس­های عددی اینترنتی درکشور"

مقدمه:

با توجه به ضرورت مهندسي مجدد توزيع آدرس هاي عددي اينترنتي در كشور، مديريت مهاجرت به نسخه شش و جلوگيري از بحران كمبود آدرس هاي عددي اينترنتي نسخه چهار و همچنين براي ايجاد امنيت در شبكه ملي IP (Internet Protocol) و در راستاي اجراي ماده 7 اساسنامه سازمان فناوري اطلاعات ايران و به منظور مديريت و ساماندهي آدرس هاي عددي اينترنتي در كشور و تشكيل بانك اطلاعات متمركز اين آيين نامه تهيه شده است. لذا، به منظور نيل به اهدف توسعه، ساماندهي، هدايت و نظارت بر خدمات اينترنت و اينترانت در كشور و به منظور كاهش وابستگي به شبكه جهاني اينترنت و با در نظر گرفتن اين موضوع كه تاكنون هيچ مرجع بين المللي و يا ملي بر توزيع و استفاده از آدرس هاي IP در كشور، نظارت و مديريت نكرده است، از اين رو ضروري است با توجه به ضوابط و مقررات به شرح زير بانك اطلاعات متمركزي از كليه آدرس هاي واگذاري IP اعم از خصوصي و عمومي شامل نسخه چهار و شش در سازمان فناوري اطلاعات ايران ايجاد شود.

ماده یک: تعاریف

عبارات و اصطلاحاتی که در این آیین­نامه به کار برده می­شوند، هر یک دارای معانی به شرح ذیل است:

1. کمیسیون: کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات

2. سازمان: سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی

3. مجري: سازمان فناوری اطلاعات ایران

4. آدرسIP(Internet Protocol): آدرس پروتکل اینترنت، برچسب عددی است که به تجهیزاتی در شبکه‌های رايانه اي اختصاص پیدا می‌کند و به منظور اتصال بین گره‌های شبکه (Nodes) استفاده می‌شود.

5. منابع عددی اینترنتي: شامل آدرس IP و سامانه خودکار ((Autonomous System می‌باشد.

6. ثبت‌کننده منطقه‌ای اینترنت يا RIR(Regional Internet Registry): سازمان یا موسسه بین‌المللی است که اختصاص و ثبت منابع عددی اینترنتي را در منطقه معيني از جهان مدیریت می‌کند. هر RIR شامل يک يا چند LIR مي باشد.

7. ثبت‌کننده محلی اینترنت يا LIR (Local Internet Registry): اعضای ثبت‌کننده‌های‌ منطقه‌ای اینترنت، ثبت‌کننده محلی اینترنت یا LIR(local Internet Registry) نامیده می‌شوندکه مسئول تخصيص و ثبت آدرس ها در سطح منطقه معيني می‌باشند.

8. آدرس‌های عمومی IP(Public IP Addresses): آدرس‌هایIP که در شبکه جهانی اینترنت (IPv4) قابل مسیریابی هسـتند.

9. آدرس‌های خصوصی IP(Private IP addresses): محدوده­اي از آدرس­هاي IP است كه برای شبکه‌های خصوصی (مانند شبکه داخلی شركت­ها، سازمان­ها) در نظر گرفته شده است که به شرح ذیل است:

10. مصرف­کننده(End User): شخص حقیقی یا حقوقی که از آدرس­های IP صرفا به عنوان كاربر نهايي در داخل کشور استفاده می‌کند.

11. تامین­کننده(Provider): شخص حقیقی یا حقوقی که آدرس­های عمومی IPرا از ثبت کننده منطقه‌ای اینترنت دریافت و بین مصرف­كنندگان يا ساير تامين­كنندگان توزيع می‌کند.

12. ترجمه آدرس شبکه NAT- (Network Address Translation): فرآیندی است که آدرس­های خصوصي IP را به آدرس عمومی IPنگاشت می‌کند و برعکس. هدف از استفاده از NAT مسیردهی بسته­های دارای آدرس های خصوصی IP به شبکه اینترنت می باشد.

13. کپسوله بندي (Encapsulating): فرآيند افزودن اطلاعات کنترلي به بسته‏هاي IP براي عبور آنها از داخل شبکه هاي رايانه اي

14. تونل­زنی (:(Tunneling عملی است که یک پروتکل شبکه به منظور عبور دادن بسته­ها از کپسوله‌بندی پروتکل دیگری در شبکه استفاده کند.

15. شبکه خصوصی مجازی- VPN (Virtual Private Network): شبکه­ای است که از یک ساختار ارتباطی عمومی مانند اینترنت براي ارتباط زیرشبکه­های یک سازمان یا دفاتر آن یا هريک کاربران با دسترسی امن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

16. تخصیص:(Allocation) اختصاص آدرس از طرف ثبت‌کننده منطقه‌ای اینترنت به ثبت‌کننده محلی اینترنت، واگذاری(Assignment): اختصاص آدرس از طرف ثبت‌کننده محلی اینترنت يا تامين­كننده به تامين­كننده ديگر يا مصرف‌کننده

17. سامانه: مجموعه نرم­افزاري و سخت­افزاري تهیه شده توسط مجري برای ثبت و مدیریت آدرس‌های IP است.

18. سامانه محلي: نسخه­اي از سامانه كه در محل ثبت­كنندگان محلي اينترنت و تامين­كنندگان نصب مي­شود.

19. تامین‌کننده خدمات اینترنتی(Internet Service Provider): دارنده پروانه عرضه خدمات اينترنت يا ISP (Internet Service Provider)، توزيع کنندگان خدمات اينترنت يا ISDP (Internet Service Distribution provider) و ارايه خدمات ارتباطات بي سيم مبتني بر فناوري وايمكس (WiMAX) و ساير فناوري ها از سازمان كه اتصال به اینترنت را برای اشخاص فراهم می‌کند.

ماده دو: ساختار ارايه خدمات آدرس دهی IP

ساختار ارايه خدمات آدرس­دهی عمومي IP شامل مدیریت، تامين و مصرف به شرح زیر می باشد:

2-1) مديريت: مدیریت سامانه بر عهده مجري است.

2-2) تامین: آدرس­های عمومي IP متناسب با نیاز هر ثبت‌کننده محلی اینترنت (دولتی يا غيردولتي) از ثبت‌کننده منطقه‌ای اینترنت مربوط اخذ و متناسب با ساختار شبکه آن ثبت‌کننده محلی اینترنت و طبق تعاریف و استانداردهای ارايه شده از طرف مراجع بین­المللی مانند IANA(Internet Assigned Numbers Authority) توزیع می‌شود.

2-3) مصرف: استفاده از آدرس IP واگذار شده به مصرف‌کننده.

ماده سه: وظایف مجري، ثبت­كنندگان محلي، تامین­کنندگان و مصرف‌کنندگان

3-1) مجري موظف است حداكثر ظرف مدت 2 ماه از زمان تصويب اين آيين­نامه، نسبت به ايجاد سامانه مديريت اقدام كند. تمامی فرم­های لازم و مراحل ثبت بايد به صورت الكترونيكي در سامانه موجود باشد.

3-2) مجري بايد ابزار و اطلاعات لازم برای دسترسی به سامانه مذکور را (اعم از آدرس سایت، نام کاربری، کلمه عبور) براي كليه ثبت­كنندگان محلي اينترنت، تامين­كنندگان و مصرف­كنندگان فراهم و نسبت به انجام آموزش‌های لازم در این خصوص اقدام كند.

3-3) مجري موظف است نسخه محلي از سامانه مديريت را براي ثبت آدرس­هاي خصوصي در اختيار ثبت­كنندگان محلي اينترنت و تامين­كنندگان قرار دهد.

3-4) شرکت ارتباطات زيرساخت و سازمان هر كدام یک نام کاربری و کلمه عبور براي مشاهده اطلاعات و گزارش­های سامانه محلي در اختیار خواهند داشت.

3-5) كليه فعالين در بخش از جمله کاربران موظف به اجراي دقيق اين آيين­نامه هستند.

3-6) کلیه ثبت­كنندگان محلي، تامین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان آدرس­هاي IP موظفند اطلاعات مربوط به آدرس­هاي IP موجود و تخصيص­يافته از طرف ثبت­كنندگان منطقه­اي و همچنين واگذاري به تامين­كنندگان و مصرف­كنندگان را در سامانه ثبت و در تجهیزات و شبکه خود صرفاً‌ از آدرس­های IP ثبت شده استفاده كنند. استفاده از سایر محدوده­هاي آدرسIP با استفاده از عمل تونل­زنی ممنوع است.

3-7) کلیه آدرس­های IP بايد قبل از استفاده در شبکه، در سامانه مديريت ثبت و علاوه بر اطلاعات ثبت‌کنندگان محلی اینترنت مربوط، اطلاعات تامين­كنندگان و مصرف­کننده نیز بايد به طورکامل مطابق فرم­های نمونه موجود در سامانه ثبت شود.

3-8) مجري موظف به تامین امنیت سامانه مديريت و اطلاعات ثبت شده در آن است.

3-9) مجري موظف است متناسب با سطوح دسترسي تعريف شده، دسترسي به اطلاعات ثبت­ شده را براي اشخاص مجاز فراهم كند.

3-10) به منظور انجام مسیردهی و سامان دهی بهینه آدرس­ها در شبکه، ممکن است نیاز به اطلاعات فني اضافی علاوه بر اطلاعات درج شده در سامانه مديريت باشد. در این صورت ثبت‌کنندگان بايد اطلاعات خواسته شده را در اختیار مجري قرار دهند.

3-11) فهرست آدرس‌های عمومي IP که در سامانه مديريت ثبت شده باشند، توسط مجري در اختیار شركت ارتباطات زیرساخت قرار خواهد گرفت تا فقط به مسیریابی و مسیردهی آن­ها اقدام كند.

3-12) چنان چه مصرف‌کننده، از آدرس IP واگذار شده به مدت سه ماه استفاده نكند، بايد به صورت كتبي به بازگرداندن آدرس مورد نظر به ثبت کننده محلي اينترنت و يا تامين­كننده آن اقدام كند. ثبت­کننده محلي اينترنتي و يا تامين­كننده نیز پیرو درخواست مصرف‌کننده، بايد اعاده آدرس IP فوق­الاشاره را در سامانه مديريت ثبت كند پس از آزادشدن آدرس IP ، ثبت‌کننده محلی اینترنت یا تامين­كننده می­تواند آدرس IP آزاد شده را به مصرف­كننده دیگری واگذار كند..

3-13) مسیریابی و مسیردهی آن دسته از آدرس­های IP كه در سامانه مديريت ثبت نشده­اند، ممنوع است.

3-14) کلیه ثبت­كنندگان محلي، تامین‌کنندگان و مصرف­کنندگان موظفند آدرس‌های خصوصی IP استفاده شده در شبکه داخلی خود را (جدول NAT) در سامانه مديريت آدرس هاي محلي ثبت كنند. بکارگیری هر محدوده از آدرس­های خصوصیIP براي کاربردهای داخل سازمانی بدون اینکه ترافیک آن به شبکه اینترنت کشور ارسال شود، بلامانع است.

ماده چهار: محدوده عملکرد آيین‌نامه

4-1) این آيین‌نامه شامل آدرس‌های IP تامین شده و مصرف شده در محدوده مرزهای جغرافیایی کشور جمهوري اسلامي ایران است.

4-2) استفاده از آدرس های ثبت شده برای مصرف داخل کشور، در خارج از کشور ممنوع است.

4-3) استفاده از آدرس‌های IP در محدوده­اي غير از محدوده ثبت شده در سامانه مديريت ممنوع مي­باشد. مصرف‌کنندگان آدرس IP که یک یا چند آدرس در محدوده جغرافیایی فعالیتشان به نام آن ها ثبت شده است، فقط مجاز به استفاده از آن آدرس در همان محدوده فعالیت خود هستند و استفاده از آن آدرس‌ها در محدوده جغرافیایی دیگر ممنوع است.

ماده پنج: اجرا و نظارت

5-1) نظارت بر حسن اجرای این آیین‌نامه، بر عهده سازمان می باشد.

5-2) كليه فعالين بخش موظفند امکانات لازم به منظور اعمال نظارت كامل (برخط و حضوري) را در اختیار سازمان قرار دهند.

5-3) عدم اجراي هر يک از تعهدات مندرج در اين آيين نامه تخلف محسوب و علاوه بر اعمال مقررات مندرج در اين آيين نامه و پروانه هاي مرتبط ، فرد يا افراد خاطي ملزم به پرداخت خسارت و يا جريمه تعيين شده از سوي کميسيون مي‌باشند.

ماده شش: مرجع تفسیر و حل اختلاف

6-1) مرجع تفسیر این آيین­نامه صرفا"كميسيون است.

6-2) مرجع حل اختلاف بین ثبت­كننده محلي، تامین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان موضوع این آيین‌نامه، سازمان است که ظرف مدت چهل و پنج (45) روز درخصوص شكايات مطروحه، اتخاذ تصميم خواهد کرد. تصميم سازمان براي طرفين لازم الاجرا است.