هزینه و جریمه فروشندگان دیجی‌کالا

موضوع دوم: فروش اجباری خدمت، تحمیل هزینه اضافی و اعمال جریمه غیر قانونی گردش کار شاکی در شرح شکایت عنوان نمود؛ ۱- شرکت نوآوران فن آوازه به صورت غیر قانونی و بدون اطلاع تأمین کنندگان و فروشندگان اقدام به محاسبه هزینه اضافی تحت عنوان توسعه زیر ساخت به دلیل فروش اعتباری کالاها کرده است. از طرفی موعد سررسید تسویه حساب ۱۵ روز به تعویق افتاده است. این در صورتی است که فروشنده تنها خواستار فروش به صورت نقد و بدون هزینه جانبی و تسویه به موقع است. ۲-دریافت هزینه پردازش و حمل و نقل غیر منصفانه از دو طرف معامله، در صورتی که تنها خریدار موظف به پرداخت هزینه می باشد. ۳- محاسبه جریمه تأخیر ارسال کالا بر مبنای ۵ برابر کمیسیون فروش که حتی برابر با قیمت کالا می شود. شرکت نوآوران فن آوازه دفاعیه ای به شماره ۱۱۵۴-۰۴-۱۰-و مورخ ۲۱/۰۴/۱۴۰۴ به مرکز ملی رقابت ارسال کردند که اهم موارد مطرح شده به شرح ذیل می باشد: ۱- بر اساس ماده ۵۰ قانون اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، افراد صنفی مشغول قانون نظام صنفی که به عرضه جزئی (خرده فروشی) کالاها یا خدمات می پردازند، از شمول فصل نهم این قانون مستثنی هستند و از آن رو که این شرکت به عنوان بزرگترین سکوی خرده فروشی کشور که در چارچوب قانون نظام صنفی فعالیت می کند، مصداق بارز این ماده است و لذا اساساً هر نوع شکایت بابت عدم اجرای مفاد این فصل، بلا موضوع خواهد بود. ۲-سهم شرکت نوآوران فن آوازه در بازار خرده فروشی به هیچ عنوان بر تعریف ارائه شده در بند ۱۵ ماده ۱ قانون اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی منطبق نیست. زیرا در زمینه خرده فروشی چه به صورت آفلاین و به چه صورت آنلاین، بازیگران بسیار متعدد و پراکنده ای وجود دارند و این شرکت به هیچ وجه، اختیاری در تعیین قیمت، مقدار و حجم عرضه یا تقاضا در بازار را ندارد. ۳-هرگونه تغییر در شرایط دریافت کمیسیون و موعد تسویه حساب از طریق پیامک، ایمیل و ارسال پیام در پنل کاربری به اطلاع فروشندگان می رسد و این موضوع خاص در تاریخ ۱۴۰۴/۰۸/۱۲ به صورت پیامکی، ایمیلی و ارسال پیام در پنل فروشندگان به اطلاع تمامی کاربران رسیده است. ۴-در شرایط کنونی اقتصادی، شرکت نوآوران فن آوازه، با فراهم نمودن امکان پرداخت اعتباری برای خریداران خود، در گام نخست در جهت رضایت مصرف کنندگان و البته در ادامه در راستای افزایش فروش فروشندگان حرکت نموده و قصدی برای اخلال در رقابت در این امکان «اختیاری» برای انتخاب گزینه خرید اعتباری توسط خریداران وجود ندارد. اضافه بر این، مطابق ماده ۵ قرارداد فی مابین این شرکت و فروشندگان (از جمله شاکی محترم) این تغییرات به صورت شفاف و پیش از اجرا به فروشنده محترم اطلاع رسانی شده است. همچنین لازم به ذکر است این کارمزد به صورت یکسان برای تمامی فروشندگان با شرایط یکسان اعمال می شود و مصداق قیمت گذاری تبعیض آمیز (بند ب ماده ۴۵) نمی باشد و از آنجایی که خریداران مختارند بین فروش نقدی و اعتباری یکی را انتخاب کنند و هیچ گونه اجباری برای انجام خرید اعتباری وجود ندارد، این موضوع نقض بند و ماده ۴۵ (فروش یا خرید اجباری) را نیز منتفی می سازد. ۵-مطابق قرارداد منعقده با فروشندگان، هزینه های بسته بندی، پردازش و حمل و نقل از مرحله ای که کالا توسط فروشنده ارسال می شود تا زمانی که به مرکز پردازش می رسد و سپس تا جابجایی کالا تا انبار نهایی بر عهده فروشنده و در مقابل هزینه ارسال کالا از انبار نهایی تا مکان معرفی شده از جانب خریدار بر عهده خریدار است. همچنین لازم به ذکر است که نه تنها این تقسیم بندی به صورت شفاف در قرارداد منعقده با فروشنده ذکر شده و به اطلاع آنان نیز رسیده است، بلکه مطابق ماده ۵ قرارداد فی مابین، این رویه به صورت یکنواخت برای تمامی فروشندگان اعمال می شود و لذا از این رو این عمل نمی تواند مصداق تبعیض در شرایط تجاری (بند ب ماده ۴۵) باشد. تمامی خریداران می توانند با انتخاب گزینه ارسال توسط فروشنده در پنل کاربری خود شخصاً به ارسال مرسولات بپردازند و همین امر که خریداران ارسال توسط گروه دیجی کالا را انتخاب می نمایند نشانگر صرفه اقتصادی این روش است و با توجه به ماهیت اختیاری این ساز و کار، مصداقی از فروش اجباری خدمت یا تحمیل شرایط غیرمنصفانه مطابق ماده ۴۵ نیز نمی باشد.۶-جریمه تأخیر در ارسال کالا که در صورت لغو سفارش به دلیل تخلف فروشنده از تعهدات قراردادی اعمال می شود، به صورت صریح در قرارداد ذکر شده و به تأیید فروشندگان رسیده است، در حقیقت چنین جریمه ای به منظور تضمین ارسال به موقع کالا و حفظ حقوق مصرف کنندگان طراحی شده و جهت جلوگیری از وقوع تخلفاتی مانند خالی فروشی یا سوء استفاده از نوسانات قیمتی در بازار است و با توجه به اینکه تاریخ ارسال کالا را خود فروشنده به صورت کاملاً اختیاری تعیین می کند، سوء استفاده ای از طرف شرکت نوآوران فن آوازه نمی توان متصور بود و این جریمه به رقابت در بازار لطمه ای وارد نمی سازد و نقض بند و (فروش یا خرید اجباری) نیز نمی باشد. تصمیم شورای رقابت در خصوص شکایت آقای حسن سلطانی از شرکت نوآوران فن آوازه طی شکوائیه به شماره ثبتی۵۵۴-۰۴-۱۷-و مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۲۹ مبنی بر اخلال در رقابت از طریق قیمت گذاری تبعیض آمیز، فروش یا خرید اجباری و تحمیل شرایط قراردادی غیر منصفانه، موضوع بندهای (ب)، (و) و (ط) از ماده (۴۵) قانون اجرای سیاست های کلی اصل (۴۴) قانون اساسی، در خصوص محور نخست ادعای شاکی مبنی بر دریافت هزینه زیرساخت فروش اعتباری، نظر به اینکه کارمزد توسط شبکه بانکی دریافت شده ، لذا رویه ضد رقابتی انتسابی (موضوع بند (و) ماده ۴۵) احراز نمی گردد. در خصوص محور دوم ادعای شاکی مبنی بر دریافت هزینه حمل و پردازش از دو طرف معامله، با توجه به اینکه خریداران می توانند ارسال از طریق فروشنده را انتخاب کنند و همچنین ساز و کار حمل در پلتفرم، دو خدمت مستقل را پوشش می دهد (انتقال کالا تا انبار پردازش و ارسال به مصرف کننده نهایی) و برای تمامی فروشندگانی که محصولاتشان از طریق پلتفرم ارسال می شوند، اعمال می شود، لذا دریافت مضاعف هزینه محرز نیست و این بخش از شکایت نیز مشمول رویه های ضد رقابتی انتسابی (موضوع بندهای (ب) و (ط) ماده ۴۵) نمی باشد. در خصوص محور سوم ادعای شاکی مبنی بر جریمه های ناشی از تأخیر یا عدم ارسال کالا، با توجه به اینکه جریمه های تعیین شده کارکرد بازدارنده نسبت به کاهش اعتماد مصرف کننده در فضای تورمی دارد و با توجه به اینکه ادله کافی مبنی بر اینکه این جریمه منجر به محدود سازی رقابت یا تحمیل زیان نامتعارف شود ارائه نشده است، لذا این بخش از شکایت نیز مشمول رویه ضد رقابتی انتسابی (موضوع بند (ط) ماده ۴۵) نمی باشد. بنا به مراتب و جهات فوق، شورای رقابت به اتفاق آراء حاضرین رأی به عدم احراز رویه های ضد رقابتی و رد شکایت مطروحه صادر و اعلام می نماید. تصمیم صادره حضوری و ظرف مهلت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در هیئت تجدیدنظر موضوع ماده ۶۴ قانون اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی می باشد.