متن رسمی
متن مصوبه و پیوست‌ها
متن زیر بدون بازنویسی محتوایی از فایل‌های منتشرشده در سامانه رسمی استخراج شده است.بسمه تعالی
مصوبات کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات
مصوبه شماره ۳ جلسه شماره ۱۴۹ مورخ ۱۳۹۱/۰۷/۰۲
کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه شماره ۱۴۹ مورخ ۱۳۹۱/۰۷/۰۲ پیشنهاد سازمان فناوری اطلاعات ایران در خصوص آیین‌نامه ساماندهی و توسعه سامانه‌های نام دامنه (Domain Name Systems) در شبکه ملی اطلاعات را بررسی و مفاد آن را به شرح زیر تصویب کرد.
"آیین‌نامه ساماندهی و توسعه سامانه‌های نام دامنه (Domain Name Systems) در شبکه ملی اطلاعات"
مقدمه
در راستای طراحی و پیاده‌سازی شبکه ملی اطلاعات و با توجه به اهمیت نقش خدمات نام دامنه (Domain Name Services) و ضرورت ساماندهی، نظام‌مند کردن و مدیریت عملکرد آنها در شبکه، کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه شماره ۱۴۹ مورخ ۱۳۹۱/۷/۲ پیشنهاد سازمان فناوری اطلاعات ایران در خصوص آیین‌نامهٔ ساماندهی و توسعهٔ سامانه‌های نام دامنه (Domain Name Systems) در شبکه ملی اطلاعات را بررسی و مفاد آن را به شرح زیر تصویب کرد.
ماده ۱: تعاریف
عبارات و اصطلاحاتی که در این آیین‌نامه به کار برده می‌شود هر یک دارای معانی به شرح زیر است:
کمیسیون: کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات
مجری: سازمان فناوری اطلاعات ایران
شبکه: شبکه ملی اطلاعات
خدمات نام دامنه (Domain Name Services): برنامهٔ خدماتی است که نام‌های دامنه را به نشانه‌های عددی اینترنتی آن ها تبدیل می‌کند.
سامانه نام دامنه (Domain Name System): خادمی است که به پرس و جو های دریافتی از سوی رایانه‌ها در شبکه پاسخ دهد. یک سامانهٔ نام دامنه، یک بانک اطلاعاتی شامل رایانه‌های میزبان و آدرس‌های عددی اینترنتی(IP Address) متناظر با آن ها را در بر دارد. این سامانه که Name server نیز نامیده می‌شود، وظیفهٔ تبدیل نام‌های رایانه‌ای را به نشانه‌های عددی اینترنتی به‌عهده دارد.
خادم‌های نام دامنه (Domain Name Servers): رایانه‌هایی هستند که پایگاه دادهٔ نام‌های دامنه در آنها ذخیره می‌شود.
تأمین‌کننده خدمات: اپراتورها و تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی در داخل کشور که تأمین خدمات نام دامنه را نیز در شبکه بر عهده دارند.
سامانه‌های اصلی خدمات نام دامنه: سامانه‌های اصلی که در اینترنت جهت نگاشت نام رایانه‌ها به نشانه‌های عددی اینترنتی مربوط به آنها به کار می‌رود. سامانه‌های نام دامنه از یک حوزهٔ سطح بالا (Top-level domain مثلا.Com- .org - .net )، یک حوزهٔ سطح دوم (نام سایت یک مجموعه تجاری یا سازمانی یا شخصی) و یا یک یا چند زیرحوزه (سامانهٔ موجود درحوزهٔ سطح دوم) تشکیل می‌شود.
منطقه یا ناحیه (Zone): در شبکه‌های رایانه‌ای به زیرگروهی از کاربران که در یک محدوده بخصوص فعالیت می‌نماید، یک ناحیه گفته می‌شود.
انتقال ناحیه (Zone transfer): فرایندی که یک سامانهٔ نام دامنهٔ ثانویه، طی آن اطلاعاتی را از منطقه یا حوزهٔ دیگر بدست می‌آورد.
شرکت تخصیص دهنده نام ها و نشانی های اینترنتی یا ICANN( Internet Corporation for Assigned Names and Numbers):موسسهٔ خصوصی و غیرانتفاعی بین‌المللی که مسئولیت مدیریت نشانی‌های IP، نام‌های حوزه، سامانه‌های نام دامنه ریشه و مسائل فنی مرتبط با اینترنت را بر عهده دارد.
گروه ضربت مهندسان اینترنت یا IETF (Internet Engineering Task Force): زیر مجموعه شرکت تخصیص دهنده نام ها و نشانی های اینترنتی (ICANN) است که مسئولیت تدوین استانداردها و چارچوب‌های فنی در اینترنت را بر عهده دارد.
RIPE: یکی از ثبت‌کنندگان منطقه‌ای اینترنت که وظیفهٔ تخصیص منابع اینترنتی و مدیریت آنها را در اروپا، خاورمیانه و قسمتی از کشورهای آسیای میانه برعهده دارد.
ماده ۲: وظایف تأمین‌کننده خدمات
کلیه تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی موظف هستند مطابق طرح شبکهٔ ملی اطلاعات نسبت به راه‌اندازی یا ساماندهی خادم‌های نام دامنه خود اقدام نمایند.
تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی موظف هستند نسبت به استانداردسازی سامانه‌ها، خادم‌ها و خدمات نام دامنهٔ خود مطابق آخرین نسخهٔ استانداردها و توصیه‌نامه‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری که توسط IETF و RIPE اعلام و از طرف مجری ابلاغ می شود، اقدام کنند.
تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی موظف هستند تصمیمات اتخاذ شده در شرکت تخصیص دهنده نام ها و نشانی های اینترنتی (ICANN) در مورد نام‌های دامنهٔ سطح بالای جدید و نام‌های دامنهٔ محلی را بلافاصله پس از ابلاغ مجری بر روی سامانه‌های نام‌های دامنهٔ خود اعمال کنند.
تبصره: تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی داخلی که خود دارای شبکه مستقل نمی‌باشند و از شبکه‌های بالادستی خود برای ارائهٔ خدمات استفاده می‌کنند،مجاز به استفاده از نشانه‌های خدمات نام دامنه خارجی (مانند Google، SUN و...) نمی‌باشند. این تأمین‌کنندگان باید از سامانه‌های نام دامنه خادم‌های بالادستی خود استفاده کنند.
تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی باید سامانهٔ نام دامنهٔ خود را به سازکارهای امنیتی مجهز نمایند. در این مورد استفاده از سازکارهای امنیت در خادم‌های نام دامنه (DNS-Sec) و محدودکردن جستار بازگشتی (Recursive query) جهت جلوگیری از حملات انکار سرویس (Denial of Service) لازم است.
تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی موظف هستند پس از نصب و راه‌اندازی خادم‌های نام دامنه، جهت ارائه خدمات مناسب و دسترسی آسان کاربران، آنها را بطور تمام وقت به شبکهٔ اینترنت و اینترانت متصل کنند.
با توجه به اینکه خدمت نام دامنه، یک خدمت تمام وقت می‌باشد، تأمین کنندگان خدمات اینترنتی موظف هستند خدماتی بدون وقفه و تمام وقت(۲۴ ساعته) ارایه کنند .
تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی موظف هستند سامانه‌های نام دامنهٔ خود را به سازکارهای حفاظتی و پدافند غیرعامل مانند حفاظت در برابر پدیده‌های طبیعی مانند زلزله و آتش سوزی مجهز کنند.
تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی باید سامانه‌های خود را حداکثر ظرف مدت ۴ ماه پس از ابلاغ استانداردهای لازم که توسط مجری از شرکت تخصیص دهنده نام ها و نشانی های اینترنتی (ICANN) و سایر مؤسسات استاندارد اخذ و به همهٔ تأمین‌کنندگان ابلاغ خواهد شد به‌روز کنند.
درصورت بُروز قطعی در هرکدام از خادم‌های نام دامنهٔ زیربار، تأمین‌کنندگان باید حداکثر ظرف مدت یک ساعت نسبت به برطرف کردن آن اقدام کنند.
تأمین‌کنندگان باید سامانه‌های نام‌های دامنهٔ خود را به پشتیبانی همزمان از آدرس‌های عددی نسخهٔ ۴ و ۶ ( IPv۴ و IPv۶ )تجهیز کنند.
تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی نام دامنه باید پایگاه دادهٔ خادم نام دامنهٔ خود را حداکثر ظرف مدت ۲۴ ساعت، به‌روز کنند.
پیکربندی خادم‌های نام دامنه باید طوری انجام شود که دسترسی به پایگاه داده آنها در حداقل زمان ممکن (حداکثر ۳۰ ثانیه) صورت پذیرد.
پیکربندی و تنظیمات سامانهٔ نام دامنه باید طوری انجام شود که در صورت عدم وجود یک دامنه یا ناحیه در پایگاه دادهٔ خود، سامانه در اسرع وقت (حداکثر ظرف مدت ۳۰ ثانیه) آن را از سامانه بالا دستی خود استعلام و در اختیار درخواست‌کننده قرار دهد. لازم به ذکر است که سامانهٔ مربوط علاوه بر تبدیل نام دامنه‌های خود باید کلیهٔ نام‌های دامنه با پسوند (.ir) را به خادم‌های ریشه (.ir) جهانی هدایت کند.
تبصره: با توجه به اینکه ساختار سامانه‌های نام دامنه بصورت سلسله مراتبی است، لذا این دسترسی باید تا سامانه‌های ریشه (Root) ادامه داشته باشد.
با توجه به اینکه انتقال ناحیه‌ها در سامانه‌های نام دامنه مستلزم صرف منابع سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و پهنای باند بالا می‌باشد تنظیمات باید طوری انجام شود که ترجیحاً از سامانه‌های بومی استفاده شود. در این مورد اختصاص پهنای باند مناسب برای ارتباط خادم‌ها با شبکهٔ جهانی اینترنت دارای اهمیت است.
تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی باید سامانه‌های نام دامنهٔ خود را طوری پیکربندی نمایندکه برای ارتباطات و ارائهٔ خدمات به وب‌سایت‌های داخل کشور با آدرس‌های خصوصی محدودهٔ ۱۰.x.x.x مطابق مصوبهٔ شماره ۱ جلسه شماره ۱۲۰ کمیسیون دسترسی داشته باشند.
تمامی اپراتورها و تأمین‌کنندگان خدمات اینترنتی داخلی باید خدمات نام دامنه به طور تمام وقت به کاربران تحویل دهند.چنانچه قطعی و یا عدم دسترسی به خدمات ناشی از اختلال خادم‌های نام دامنه باشد، در اینصورت تأمین کننده باید مطابق ضوابط موجود در توافقنامه سطح خدمات (Service Level Agreement) که به کاربران ارایه نموده است، به کاربران جریمه پرداخت کند.
ماده ۳: وظایف مجری
مدیریت شبکهٔ سامانه‌های نام دامنه کشوری و تدوین و ابلاغ دستورالعمل‌های فنی مرتبط با آن در راستای اجرایی نمودن مفاد این آیین‌نامه.
نظارت بر عملکرد تأمین‌کنندگان خدمات اینترنت در راه‌اندازی و به روزرسانی خادم‌های نام دامنه مطابق با مفاد این آیین‌نامه.
ماده ۴: مرجع تفسیر و حل اختلافات
مرجع تفسیر این آیین‌نامه صرفاً کمیسیون است.